De vader van huisgenoot Tamara stierf afgelopen week behoorlijk onverwacht. Hoewel hij al behoorlijk op leeftijd was, kwam het wel als donderslag bij heldere hemel. De moeder van Tamara is al 5 jaar eerder doodgegaan.
Tamara woont al bijna 17 jaar in ons Thomashuis in Coevorden. Ze heeft het Smith Magenis Syndroom (SMS), een zeldzame genetische aandoening met vaak een vertraagde ontwikkeling, slaapproblemen, typische gedragskenmerken, zoals veel behoefte aan structuur, herhalend gedrag en een sterke behoefte aan aandacht, maar daarnaast een warm en sociaal karakter. We hebben met Tamara in de afgelopen jaren al veel meegemaakt. Gentle Teaching hielp en helpt ons hierin altijd om Tamara als persoon te blijven zien en oog te blijven houden voor haar vaak gekwetste innerlijk (door onbegrip, afwijzing, ervaren onduidelijkheid etc.). Al was dit, zeker in de beginjaren, wel eens heel moeilijk.
Het lastigste is om om te gaan met haar snel wisselende emoties; ze kan van zeer boos of agressief in een split second wisselen naar vrolijk en blij, en dan is er ook niks meer aan de hand. Voor ons, als haar begeleiders, is het moeilijk om mee te gaan in die wisselingen. Je blijft toch mens en hebt soms toch wat tijd nodig om een situatie te ‘verwerken’ alvorens weer door te gaan met de andere situatie. Voor Tamara is er dan ook echt niks meer aan de hand en is er ook niks gebeurd.
Maar goed, de afgelopen dagen lieten ons mooi zien dat we als team rondom Tamara, maar zeker ook samen met het netwerk, haar familie, begeleiders van haar werkplek, maar ook haar huisgenoten van het Thomashuis een hechte community vormen. Natuurlijk was er het verdriet om het overlijden van papa. Maar wat mooi om te zien hoe haar huisgenoten Tamara probeerden te troosten. Ieder vanuit zijn of haar eigen verbinding met Tamara en zijn/haar eigen mogelijkheden.
Ook werd er gelachen om herinneringen die werden opgehaald, maar zeker ook om opmerkingen of situaties waaruit weer duidelijk haar sociaal-emotionele ontwikkelingsleeftijd (18 – 36 maanden) duidelijk werd. Zo vertelde Tamara heel blij: “Mijn Broer Tom krijgt de auto van papa en ik mag de bibliotheekkaart hebben!”, of een ander moment waarop we Tamara ineens verrukt hoorden uitroepen: “yes, nu hoef ik de wasabinootjes niet meer te delen met papa.”
Maar naast de verdrietige en ook vrolijke momenten was het vooral heel moeilijk voor Tamara. Moeilijk om zichzelf staande te houden in deze lastige tijd. Moeilijk om te kiezen wat ze nu eigenlijk wilde. Vanuit companionship bleven we naast Tamara staan. We probeerden haar te volgen in haar belevingswereld en in de moeilijke keuzes die ze moest maken, zoals wel of niet naar de afscheidsdienst gaan, wel of niet nog een keer kijken, wel of niet naar het werk gaan en ga zo maar door. Al deze moeilijke momenten zorgden nog wel eens voor een boze bui, even schreeuwen, de deur hard dichtknallen, het “ik-weet-het-niet-meer” blijven herhalen en ga zo maar door.
Wat mij het meest heeft getroffen in deze dagen was de vastberadenheid van iedereen om haar heen, om Tamara hier doorheen te helpen en de vanzelfsprekendheid waarmee dat ging. De dag voor de afscheidsdienst, maar ook op de dag zelf was Tamara behoorlijk overtuigd geraakt dat ze toch echt niet naar het afscheid van haar vader zou gaan. Nu kennen wij als netwerk rondom Tamara haar behoorlijk goed en weten we allemaal dat ze er spijt van zou krijgen als ze niet zou gaan, je kan het niet overdoen. Maar als een niet uitgesproken afspraak onderling, reageerde iedereen hetzelfde: ‘het is goed, Tamara, als je niet wilt gaan, het hoeft niet.’ Zo is ze ook, na nogmaals vragen of ze echt niet wilde gaan naar de afscheidsdienst, naar haar werk gegaan waar een verkleedfeestje gevierd werd ivm zoveeljarig bestaan van de dagbesteding. Ja, dat stond al gepland natuurlijk en zo’n afscheidsdienst doet daar geen afbreuk aan. Maar dit feestelijke gebeuren gaf ons ook meteen de gelegenheid om om 12 uur nog even terug te komen op haar werkplek om Tamara een bos bloemen aan de begeleider van de dagbesteding te laten geven. Wat Tamara natuurlijk niet wist, was dat dit onze ultieme poging was om haar toch mee te krijgen. En dat lukte! De Elsajurk werd verruild voor nette kleren en na de belofte dat ze na afloop terug kon komen en dat er nog wat hapjes bewaard zouden worden, ging ze mee naar de afscheidsdienst.
Ook hier waren natuurlijk een aantal wel/niet situaties, maar doordat Tamara zich veilig en geliefd wist door haar broers en begeleiders heeft ze alles mee kunnen en mogen maken op een voor haar prettige manier en is ze na afloop van de dienst nog even teruggegaan naar haar werkplek voor de bewaarde hapjes.
We zijn er nog lang niet natuurlijk, want rouwen en verdriet is een proces en heeft tijd nodig, maar het was mooi om te ervaren hoe onze benadering vanuit Gentle Teaching Tamara heeft geholpen om deze moeilijke dagen door te komen, maar ook hoe dat (onbewust) afstraalt op de omgeving van Tamara.
